Importance of Emotional Intelligence – EQ ( Marathi version)

भावनिक बुद्धिमत्ता (EQ) ही स्वतःची आणि इतरांची भावना ओळखण्याची, मूल्यांकन करण्याची आणि नियंत्रित करण्याची क्षमता आहे.

उच्च EQ असलेले लोक हे चांगल्या प्रकारे करू शकतात:

  • भावना व्यवस्थापण;
  • भावनांचे निरीक्षण करणे;
  • विचार आणि वर्तन मार्गदर्शन करण्यासाठी भावनिक माहितीचा वापर करणे;
  • सकारात्मक विचारसरणीसाठी त्यांचा वापर करा;
  • त्यांच्या स्वतःच्या भावना ओळखणे, मूल्यांकन करणे, नियंत्रण करणे आणि व्यक्त करणे;
  • भावनिक अर्थ समजून घेणे.

उच्च EQ असलेले लोक सामान्यत: कार्यसंघ आणि सेवेत उत्कृष्ट कामगिरी साध्य करतात आणि अधिक पुढाकार घेतात.

लहानपणापासूनच दुसर्‍यांबद्दल विचार करणे आणि सहकार्याच्या सामान्य तत्त्वांमुळे मुलांमध्ये भावनात्मक जागरूकता वाढू शकते.

एखादी व्यक्ती इतरांशी कशी संबंध ठेवते आणि आत्म-नियंत्रण कसे ठेवते यावर EQ अंशतः निश्चित केले जाते. प्रभावी कोचिंगद्वारे लहान तसेच प्रौढ, हे आपल्यातील EQ वाढवू शकतात..

भावनिक बुद्धिमत्ता शिकविण्याच्या काही धोरणांमध्ये सकारात्मक वर्तनांचे मॉडेलिंग करणे, इतरांना कसे वाटते याबद्दल विचार करण्यास प्रोत्साहित करणे आणि इतरांबद्दल अधिक सहानुभूती दाखवण्याचे मार्ग शोधणे, हे समाविष्ट आहे.

बर्‍याच लोकांना असे वाटते की EQ फक्त इतर लोकांशी परस्पर कनेक्ट करण्यातच चांगले आहे, जे असूही शकते, परंतु ते आपल्या आत्म-आकलनापासून आणि आत्म-जागरूकता पातळीपासून सुरू होते. जेव्हा आपल्याला त्याबद्दल माहिती व आपला त्या दिशेने सराव असेल, तेव्हाच हा बदल होईल.

https://youtu.be/QdiD0Ky3QR0 – Amol Dixit ( Emotional Intelligence Coach

आई – प्रथम गुरु

‘ स्वामी तिन्ही जगाचा आई विना भिकारी’ ही म्हणच सांगून जाते की एखाद्या व्यक्तीच्या जीवनात ‘आई’ चे महत्त्व काय आहे ते.

जन्माला आलेल्या बाळाची जगाशी झालेली पहिली ओळख म्हणजे ‘आई ‘. बाळाचे प्रथम गुरू म्हणजे ‘आई’, मग जर उत्कृष्ट शिष्य घडवायचा असेल तर प्रथम गुरू ने त्याला उत्कृष्ट शिक्षण देणे अत्यंत गरजेचे आहे. बाळ आपल्या आईला बघूनच बोलायला शिकते , ते आई जी भाषा बोलते तीच भाषा प्रथम शिकते म्हणूनच तर तिला ‘मातृभाषा’ असे संबोधले जाते. ‘आई’ म्हणजे मुलांच्या जीवनातील एक आधारस्तंभ , हा आधारस्तंभ जेवढा सक्षम, आनंदी, सकारात्मक तेवढेच मुलांचे जीवन सक्षम, आनंदी आणि सकारात्मक होते.

खरेच ‘आई’ होणे म्हणजे एक मोठी शक्ती, एक मोठी जबाबदारी आहे आणि ती पेलण्याची क्षमता सुद्धा निसर्गाने त्या ‘आई’ मध्ये दिलेली असते. मुलांच्या जडणघडण होण्यामध्ये सर्व परिवाराचे योगदान असतेच, पण ‘आई’ चे योगदान नेहमीच कांकणभर जास्त असते.

fb_img_15890908874867091107890847.jpgजर एखाद्या मातेला वाटत असेल की आपल्या पाल्यांनी हुशार बनावे, सुखी व्हावे, स्वतःचा व्यक्तिमत्त्व विकास करून समाज व देशाचा विकसात हातभार लावावा तर प्रत्येक मातेला त्याचे शिक्षण आपल्या मुलांना असे दिले पाहिजे , जसे आपले आराध्य छत्रपती शिवाजी महाराजांना त्यांच्या मातोश्री म्हणजेच आपल्या सगळ्यांच्या माँसाहेबांनी दिले.

प्रत्येक मातेला वाटत असते की आपल्या मुलाने जगात स्वतःचे नाव करावे, प्रतिष्ठा मिळवावी, पण हे साध्य तेव्हाच होईल जेव्हा आई त्या मुलासमोर स्वतःच्या रूपाने उदाहरण ठेवेल तेव्हा. आपल्या मुलाने अभ्यास करावा असे वाटत असेल तर आईने स्वतःमध्ये अभ्यासु वृत्ती जोपासली पाहिजे. जर वाटत असेल की आपल्या मुलांनी सकारात्मक विचार करावा तर तो कसा करावा ह्याचे प्रात्यक्षिक करून दाखविले पाहिजे. जेव्हा मुलांसमोर आई सुखी, सकारात्मक व यशस्वी आयुष्य कसे जगावे ह्याचे उत्तम उदाहरण पेश करेल तेव्हा मुलांना समजून घेणे आणि समजून सांगणे आईला सोपे जाईल.

आई असणे एक शक्ती आहे आणि त्या शक्ती बरोबरच आपसूक मोठी जबाबदारी येते. मला ‘स्पायडर मॅन’ मधील एक dialogue नमूद करावा असे वाटते – “Great Powers bring Great Responsibilities” व ती पेलण्यासाठी प्रत्येक आईने स्वतःला सक्षम बनविलेच पाहिजे , तरच हा समाज व देश सक्षम बनेल.

आनंद

माझ्या मित्रांनो, खरंच सांगायचे तर, आपल्या जगाला खरोखरच श्रीमंत लोकांपेक्षा अधिक आनंदी लोकांची आवश्यकता आहे आणि मला माहित आहे की आपण स्वतःच्या आणि आपल्या सभोवताल पाहिलं तर आपण नक्कीच माझ्याशी सहमत व्हाल.

आजकाल आपल्याकडे सर्व काही आहे, परंतु तरीही असे वाटते की काहीतरी हरवले आहे.

आणि ती गोष्ट म्हणजे आनंद ☺️

आपण आनंदाचा सर्वत्र शोध घेतो परंतु आपल्याला तो सापडत नाही. आपल्या अपयशाचे मूळ कारण हे आहे की आपण आनंद स्वतःमध्ये शोधण्याऐवजी बाहेर शोधत आहोत.

अनेकांना वाटत असेल की खरोखर आनंदी जीवन आणि आनंद म्हणजे काय; आनंद ही एक मानसिक किंवा भावनिक अवस्था आहे ज्यात समाधानापासून सकारात्मक भावनांचा समावेश आहे.

मी आनंदावर एक सुंदर व्हिडिओ पाहिला ‌होता, त्या व्हिडिओमध्ये नमुद करण्यात आलेले काही मुद्दे :

आपण सर्व विचार करतो –

कठोर परिश्रम ► यश ►आनंद

पण प्रत्यक्षात ;

आनंद ► कठोर परिश्रम ► यश

म्हणजेच आनंदामुळे समृद्धी येते.

आपण जगातील सर्वात आनंदी देश आणि समृद्ध देशांची सूची पाहिल्यास आपल्याला दोन्ही यादीमध्ये जवळजवळ समान नावे आढळतील. हे सिद्ध करते की “आनंद समृद्धी आणतो”.

आनंद संक्रमक आहे, जर आपण आनंदी असाल तर आपले कुटुंब, मित्र आणि नातेवाईक अधिक आनंदी होतील. आनंद आपल्यामध्ये सकारात्मक बदल आणतो, ज्यामुळे आपला आत्म-विकास होतो.

एक आनंदी व्यक्तीमध्ये अनेक चांगले गुण आढळून येतात, जसे की :

सकारात्मक ;
आशावादी ;
कमी ताण ;
शांत ;
उत्साही ;
आयुष्यमान.

आनंदी राहणे, खरोखर आपले आयुष्य परिपूर्ण जगण्यास मदत करते. हे आपल्याला यश आणि समृद्धी तसेच आपल्या देशाच्या यश आणि समृद्धीमध्ये मदत करते. एक आनंदी आणि सकारात्मक व्यक्ती 1000 हून अधिक लोकांना आनंदी करू शकते. आपणास खरोखर जगामध्ये बदल हवा असेल तर प्रथम आपण आपल्या पातळीवर तो बदल करणे आवश्यक आहे.

जग आनंदी लोकांनी परिपूर्ण आहे आणि आपल्याला एकही सापडत नसेल तर या वर्षी तुम्ही एक व्हा.

बदल करण्यासाठी स्वतःमध्ये बदल आणा.

आपल्या जगात सकारात्मक बदल घडवून आणण्यासाठी आनंदी व्यक्ती व्हा.

मराठी माणूस

‘स्वराज्य रक्षक संभाजी महाराज’ ही मराठी serial बघताना एक गोष्ट प्रकर्षाने जाणवते की एखाद्या मराठी माणसाला पुढे जाण्यापासून रोखण्यासाठी, त्याला मागे खेचण्यासाठी बाहेरच्यांपेक्षा जवळची व ओळखीची व्यक्ती किती कारणीभूत असतात ते. साक्षात शिवपुत्राला स्वकीयांकडूनच जर एवढा त्रास होऊ शकतो तर प्रगती करणाऱ्या सामान्य व्यक्तीला किती त्रास होत असेल. हो नक्कीच होत असणार, म्हणूनच तर मराठी माणूस एवढा शूरवीर, धाडसी तरी तो नेहमी आपल्या पाठीवर ढाल घेऊन असतो कारण त्याला कुठेतरी माहीत असते की आपल्यावर चुकून ही वार झाला तर तो पाठीवरची होईल, आणि तो करणारे आपलेच असतील. छत्रपती संभाजी महाराजांच्या जीवन चरित्रातून ते वारंवार सिद्ध झाले आहे.

पण, एक मराठी माणूस म्हणून मला एक प्रश्न नेहमीच पडतो की आपल्याच माणसाला मागे खेचून काय फायदा होत असेल ? , कारण एखाद्याला मागे खेचताना मागे खेचणारा व्यक्ती ही आपसूक मागेच जातो , म्हणजेच ना त्याची प्रगती होत ना दुसऱ्याची , किती संकुचित वृत्तीचे प्रमाण असेल हे. ह्याच वृत्तीमुळे, मराठी समाज ज्याची धमक दिल्ली वर राज्य करण्याची आहे , तो समाज ७० वर्षांच्या स्वातंत्र्यानंतरही एकही पंतप्रधान देऊ शकला नाही. चित्रपटसुष्टी एका मराठी माणसाने निर्माण केली पण आज एकही मराठी नट किंवा नटी Bollywood मध्ये top ला सध्या तरी नाही. ज्या क्रिकेट टीम मध्ये अर्ध्याहून अधिक मराठी players असायचे त्या टीम मध्ये आता मराठी player कधीतरी दिसतो. जे राज्य कधी पहिल्या स्थानावर होते ते आता सहाव्या स्थानावर आहे. ह्या सगळ्याला कुठेतरी आपली संकुचित वृत्तीच कारणीभूत असावी ह्याला दुमत नसावे.

आपले आराध्य छत्रपती शिवाजी महाराजांना ही स्वराज्य स्थापन करताना स्वकीयांकडून त्रास झाला होता, आणि तो मोडून काढत महाराजांनी अखेर स्वराज्य स्थापन केलेच. ते नेहमी म्हणत ‘स्वराज्य व्हावे ही श्रींची इच्छा ‘ , म्हणजेच ज्यांनी स्वराज्याला विरोध केला त्यांनी कुठेतरी श्रींच्या आशीर्वादाबद्दलच प्रश्न चिन्ह उभे केले. कितीही उलटसुलट प्रयत्न झाले तरी अखेरीस स्वराज्य स्थापन झालेच. म्हणजेच एखाद्याने जीवनात आनंदी व्हावे , समृद्ध व्हावे , प्रगत व्हावे ही जर श्रींची इच्छा असेल तर कोणी कितीही मागे खेचण्याचा प्रयत्न केला तरी अखेरीस सगळे शुभच होते. म्हणूनच तर संभाजी महाराजांना एवढा त्रास देऊन , त्यांची अडवणूक करून सुद्धा ते आज मराठी माणसाच्या मनावर अधिराज्य गाजवतात, आणि त्यांना आडवे जाणाऱ्यांना कोणी चिटपाखरूही ओळखत नाही.

प्रगती करण्याचा अधिकार प्रत्येकालाच आहे. मग एखाद्याने प्रगती केली किंवा त्याचे नाव मोठे झाले तर आपले नुकसान होईल असे मनात येण्याचे काहीच कारण नाही.

मी काही ओळी नमूद करू इच्छितो…

स्वतःचा विचार नक्कीच व्हावा पण त्यात स्वार्थ नसावा । एखाद्यावर राग असू शकतो पण त्यावर द्वेष व मत्सर नसावा। श्रींच्या दयेने आयुष्य सगळ्यांना लाभले आहे ते समृद्ध बनवण्यासाठीच, झालेच तर सर्वांचा त्यास हातभार असावा ।

म्हणूनच जर मराठी बाणा व कणा ताठ ठेवायचा असेल तर प्रत्येक मराठी माणसाला ‘एकमेका सहाय्य करू अवघे धरू सुपंथ’ हे सूत्र पाळावेच लागेल. जेव्हा असे होईल तेव्हा आपण नक्कीच असे अभिमानाने म्हणू की ‘दिल्लीचे ही तक्त राखतो आणि राज्यही करतो महाराष्ट्र माझा’ ।।

जय हिंद !!! जय महाराष्ट्र !!!

महाराष्ट्र दिन !!!

आज आपण महाराष्ट्र दिन साजरा करत आहोत. सर्वांना शुभेच्छा 🙏

आपला महाराष्ट्र, एक समृद्ध राज्य आहे. इथे नैसर्गिक संपत्ती भरभरून आहे. सुपीक जमीन, मुबलक पाणी, चांगला पाऊस, समुद्र किनारा, सह्याद्री रांगा. आणि मेहनती लोक. एवढी धनसंपत्ती आणि समृद्धी असल्यामुळे हा महान + राष्ट्र = महाराष्ट्र म्हणून संबोधिला जातो.

आपल्याला छत्रपती शिवाजी महाराज आणि धर्मवीर संभाजी महाराज असे दैवी व्यक्तित्व असलेले राजे लाभले, हे समस्त रयतेचे भाग्यच म्हणावे लागेल. त्यांनी समस्त लोकांना त्यांच्या योग्यतेची जाणीव करून दिली. महाराजांना जगात ‘ Management Guru’ म्हणून ओळखले जाते. त्यांनी आपल्या कौशल्याने अनेक आक्रंतांवर (परकीय हल्लेखोर) मात केली, जनता सुखी आणि समृद्ध केली. छत्रपती शिवाजी महराजांनी होतकरू लोकांना जगण्याचे साधन दिले. त्यांनी वेगवेगळ्या विचारधारेच्या लोकांना एकत्र घेऊन स्वराज्याचा पाया रचला. स्वावलंबन म्हणजेच स्वराज्य ही शिकवण आपल्याला छत्रपती शिवाजी महाराजांनीच दिली आहे. त्यांनी शेती व्यवसाय सबळ केला, राज्यातच शस्त्र बनविले, स्वतःचे नौदल उभे केले. खऱ्याअर्थाने महाराष्ट्राला सुजलाम् सुफलाम् बनविले.

आपण सगळे त्यांचे मावळे आहोत, त्यांचे अनुसरण करणे आपले कर्तव्यच आहे. महाराष्ट्राला जर खरेच आपल्या शिवरायांचा महाराष्ट्र बनवायचा असेल तर स्वावलंबन हा एकच पर्याय. महाराष्ट्रातील छोटे-मोठे उद्योगधंदे आता भूमिपुत्रांच्या हातात घेण्याची वेळ आली आहे. त्याची सुरुवात आपल्या घरापासूनच करू. आपल्यामध्ये एक म्हण आहे की ‘नात्यांमध्ये व्यवहार नको’, पण ती म्हण बदलण्याची गरज आहे, आता आपल्याला नात्यात व्यवहार आणि व्यवहारात नाती सांभाळता आलीच पाहिजेत. भूमिपुत्रांनी भूमिपुत्रांना साह्य केले पाहिजे, त्यांना व्यवसायात मदत केली पाहिजे. त्यांच्याकडून घेतलेल्या वस्तू किवा सहयोगाचे योग्य मूल्य देऊन त्यांच्या व्यवसायाला हातभार लावणे काळाची गरज आहे.

महाराष्ट्राचे हित राज्याचे अर्थकारण भूमिपुत्रांच्या हातात असण्यातच आहे आणि ते व्हावे असे वाटत असेल तर महाराष्ट्रातील छोटे मोठे व्यवसाय भूमिपुत्रांच्या हातातच असले पाहिजेत.

आता आपल्यालाही स्वावलंबी बनण्याची गरज आहे. ‘Make in India’ सारखेच ‘Make in Maharashtra’ बोलण्याची वेळ आली आहे. एक आत्मनिर्भर महाराष्ट्राचं आत्मनिर्भर भारत बनऊ शकतो.

11cac407e62dd156d5233b59fe6770811767751192.jpg

चला उठा मावळ्यांनो, सज्ज व्हा, हर हर महादेव बोला आणि कामगिरी फत्ते करा.

जय शिवाजी 🚩 जय भवानी 🚩

जय महाराष्ट्र 🚩🚩🚩

Happiness leads to Prosperity – 2022 !!!

Yes, it is true!

Happiness –> Prosperity –> Success.

There are three surveys about the richest, happiest, and most prosperous countries.

Let us see the list top 10 rich countries :

  1. United States
  2. China
  3. Japan
  4. Germany
  5. United Kingdom
  6. France
  7. India
  8. Italy
  9. Brazil
  10. Canada

Now let us see the survey on happiness and prosperity. These surveys highlight income, education level, job satisfaction, levels of GDP, life expectancy, generosity, social support, corruption, freedom, health, religious beliefs, stability, security, and family life. 

Prosperity is often associated with wealth, happiness, and health. It is dependent upon your happiness and balance in your life. To prove this fact, I have done some analysis.

In 2022, the same countries topped the list in a survey on the happiness index of almost 150+ countries. I have noted down the names of the top 10 happiest and most prosperous countries.

Sr.noHappiness CountriesProsperous Countries
1.FinlandDenmark
2.DenmarkNorway
3.IcelandSweden
4.SwitzerlandFinland
5.The NetherlandsSwitzerland
6.LuxembourgNetherlands
7.SwedenLuxembourg
8.NorwayNew Zealand
9.IsraelGermany
10.New ZealandIceland

If we look at the list of countries that topped in Prosperity ranking, there are almost the same countries.

Though we are the 7th rich country, we rank 101st in the overall Prosperity Index rankings and 136th in the Happiness Index rankings. 

If we are looking to be world leaders, then we must work on the happiness and prosperity of Indian citizens. If we want our country to top both the lists – The happiness index and the Prosperity index, we need to work on those factors such as – income, education level, job satisfaction, levels of GDP, life expectancy, generosity, social support, corruption, freedom, health, religious beliefs, stability, security, and family life for the betterment of our India…✍️

This image has an empty alt attribute; its file name is whatsapp-image-2020-10-24-at-11.03.47-1-54.jpeg
Life Coach

What money cannot buy ???

You can buy a big house with money,
but you cannot buy a home.

You can buy a luxurious bed with money,
but you cannot buy sleep.

You can buy delicious food with money,
but you cannot buy an appetite.

You can buy expensive medicines with money,
but you cannot buy health.

You can buy costly watches with money,
but you cannot buy time.

You can gather people around you with money,
but you cannot buy friendship and love.

You can buy all the things you need with money,
but you cannot buy happiness.

Amol Dixit- Life Coach

Importance of Personality Development and Communication skills ( Marathi )

Everyone is born unique; we all possess certain traits that make us unique. These traits define who we are and how we respond to situations.

Personality and Professionality Development means enhancing and grooming our outer and inner selves to bring about a positive change in our life.

Skill Development

Through self-development, one can achieve Skill development.

Improved training and skill development are critical for providing decent employment opportunities to the growing youth population. It should aim to empower all individuals through improved skills, knowledge, and qualifications to provide access to decent employment.

Self-development is a lifelong process. It is a way for people to assess their skills and qualities, consider their aims in life, and set goals to realize and maximize their potential.

Self-development can be initiated or achieved in personality development sessions and training. It covers activities that improve awareness and identity and develop talents.

The topics can encompass anything that involves your transformation as a person. It means becoming the best you can be and reaching your potential. It is usually achieved by looking internally and then changing your action externally. It demands a lot of effort, knowledge, passion, and dedication.

Self-development sessions should be able to create the following results among students/participants:

  • Improved self-awareness;
  • Improved self-knowledge;
  • Improved skills by learning new ones;
  • Building or renewing identity/self-esteem;
  • Developed strengths or talents;
  • Improvement in a career;
  • Identifying potentials;
  • Employability;
  • Enhancement of lifestyle, the quality of life, and time management;
  • Improvement of health;
  • Improvement of wealth or social status;
  • Improvement in social relations or emotional intelligence.

Be a ‘better’ person than you were yesterday.

Stress Management

Stress is a commonly used word nowadays, from working people to non-working, and from post-graduates to school-going kids.

Before elaborating on this word, let us understand what stress is – ‘Stress is a natural feeling of not being able to cope with specific demands and events that makes you feel frustrated, angry, or nervous.’

Now, let us understand why anyone gets stressed. It is a natural reaction to pressure caused by several factors :

  • Inability to accept failure or uncertainty;
  • Negative self-talk;
  • Unrealistic expectations;
  • Unpreparedness;
  • Life transitions;
  • Competitiveness;
  • Comparisons with others;
  • Family issues;
  • Relationship difficulties.

Whenever anyone gets stressed, there are some unwanted symptoms :

  • Rapid heartbeat;
  • Headache;
  • Stiff neck;
  • Tight shoulders;
  • Backache;
  • Rapid breathing;
  • Sweating and sweaty palms;
  • Upset stomach, nausea, or diarrhea;
  • Sleep trouble;
  • Weakening of the immune system;
  • Negative/self-critical thinking; 
  • Confusion; 
  • Racing thoughts; 
  • Going blank;
  • Difficulties with problem-solving.

There are many myths about stress. The most common one is that it is not at all good; however, the facts are :

  • It is not at all bad;
  • It is a strong incentive for individuals to do their best;
  • It poses a challenge for individual achievement;
  • It can be positive, helping you to be motivated and focused;
  • Low levels of stress are manageable, in fact, necessary & normal.

If there is an issue, then there will be a solution. 

Here are some necessary STEPS to overcome stress :

  • Identifying stress factors;
  • Identify stress relievers;
  • Manage your Time;
  • Relax;
  • Follow routine;
  • Ask for help;
  • Practice breathing techniques;
  • Exercise.

Friends, there is a key for every lock; make an effort to search for that key…✍️

Stress Management Coach